Ο τόπος είχε δικαίωμα σε ένα θαυματούργημα

Παύλος Μάτεσις

«Ο Παλαιός των Ημερών»

Δεν είχε αναστήσει άνθρωπο άλλη φορά ο Ελισσαίος, θα ήτανε η πρώτη του αυτή. Ούτε στο γενέθλιο χωριό του, στον Αστρά, είχε αναστήσει κανέναν, γι’ αυτό τον είχαν διώξει. Τους είχε τάξει να τους αναστήσει έναν πεθαμένο, δεν μπόρεσε. Δε θέλεις, όχι δεν μπορείς, του είπανε οι συχωριανοί του. Και του γκρέμισαν το σπίτι, του σφάξανε το άλογό του, δώσανε τη γυναίκα του σε άλλον άντρα. Τους είχε τάξει, θα τον σηκώσω εγώ. Έναν γέρο. Όχι πως οι συγγενείς του γέρου επιθυμούσαν την επάνοδό του, ούτε και οι λοιποί χωριάτες του Αστρά. Αλλά ο τόπος ήταν ξερικός, λιθάρια μόνο και δεν έβρεχε ποτέ, δεν είχανε τίποτα να υπερηφανευτούν, μόνο τον Ελισσαίο είχανε που κατόρθωνε πράγματα έξω από το φυσικό. Και στηρίξανε πάνω του την ελπίδα τους για προκοπή και για να ξεχωρίσουν από τα καμπίσια χωριά. Ο Ελισσαίος μία μέρα, κοντά εικοσάρης, είκοσι χρόνια τώρα, ανακάτευε λάσπη και σανό να φτιάξει πλίθες. Κοίταζε έναν άντρα σ’ ένα χωράφι πέρα, έσκαβε. Τον κοίταξε βίαια, ώρα πολλή, και ο άντρας πήρε φωτιά σαν ύσκα, άναψε, κάηκε, και παραδίπλα η γυναίκα του ούρλιαζε θαμπωμένη θαύμα θαύμα. Και ο άντρας της αποκάηκε, έλιωσε και δεν έμεινε ούτε σημάδι ούτε σημαδάκι από τη ζωή του είτε από το σώμα του. Ο Ελισσαίος έβλεπε και είπε εγώ τον κοίταξα και τον έκανα κεράκι.

Και το χωριό του τον σεβάστηκε και τον κοιτούσαν με απαίτηση, είπανε τώρα πλέον θα βρέχει, θα γινούμε κεφαλοχώρι. Και περίμεναν. Και τον εβάφτισαν Μάγο.

Ο Ελισσαίος πήγαινε από παιδί στη λειτουργία, επειδή ζήλευε την εκκλησία. Από μαθητής στο Δημοτικό που ήταν, πήγαινε σ’ ένα παλιό μοναστήρι κοντά στον Αστρά, το μοναστήρι δεν είχε πλέον καλογέρους, η πύλη ανοιχτή και έμπαιναν οι κατσίκες του Ελισσαίου. Μια φορά είχε βρει μέσα στην αυλή δύο ζαρκάδια. Το γύρισε, βρήκε το οστεοφυλάκιο, ύστερα τη βιβλιοθήκη, είχε βιβλία μεγάλα, διάβαζε κάμποσο, είχανε και λέξεις σαν αυτές πάνω σε κάτι αρχαία νομίσματα που έβρισκε στα χωράφια, δεν ήξερε το νόημά τους, όμως οι λέξεις άφηναν έναν ήχο σαν κρύσταλλα πολυελαίου εκκλησίας που τα βάραγαν πολλοί περαστικοί άνεμοι. Αποστήθιζε. Έμαθε επιτίμια, συνταγές, παροιμίες. Βρήκε άμφια στο σκευοφυλάκιο, τα φόραγε κι έβγαινε στο προαύλιο να δει τις κατσίκες του, είτε χόρευε μπροστά στην Ωραία Πύλη, μια μέρα κρέμασε στα δέντρα της αυλής τα άμφια, το επιτραχήλιο, σταυρούς και έφυγε, δεν ξαναπήγε. Τα βιβλία τα θυμόταν όλα απ’ έξω.

Πήγαινε στην εκκλησία από ζήλια. Και μία μέρα του φανερώθηκε μία ερώτηση. Και είπε μέσα του Εκείνος γιατί αναστήθηκε; Καλύτερος από μένα είναι Εκείνος, γιατί είναι καλύτερος; Και ο Άλλος; Πώς ανάστησε, πού βρήκε εξουσία; Είναι ισχυρότερος αυτός από μένα; Και γιατί να μη μου δοθεί κι εμένα εξουσία αναστάσεως; Κοίταξε περιπαιχτικά τα εικονίσματα και αποφάσισε, θα ταχτώ, θα γίνω άνθρωπος των θαυμάτων. Και δεν ήθελε ψεύτικα θαύματα. Τα αληθινά θέλησε. Και αργότερα, κάθε που κατόρθωνε πράξεις εκτός φύσεως και πολλοί τον επροσκύνησαν, ποτέ του δεν παραδέχτηκε πως είναι αγύρτης, ούτε και όταν έκανε αγυρτείες, εγώ οδεύω για θεός, έκρινε. Και όποιον τον ενόμιζε για αγύρτη τον λυπόταν που θα πήγαινε στην Κόλαση για την ασέβειά του αυτή.

Η γυναίκα του ανθρώπου που πήρε φωτιά και έλιωσε όλο τον προσκυνούσε όταν τον αντάμωνε και τον ρωτούσε αν είχε το δικαίωμα να λέγεται χήρα του αντρός της. Και μία μέρα που βρισκόταν στα νταμάρια μαζί με το σκυλί του και το σκυλί του δίψασε, ο Ελισσαίος εκοίταξε τους βράχους και αυτοί δάκρυσαν νερό, ήπιε το σκυλί και δροσίστηκε και η πηγή ανάβλυζε μόνιμα έκτοτε και ο παπάς φοβήθηκε: ο Ελισσαίος θαυματουργεί, φυλαχτείτε, είπε. Μετά, ο Ελισσαίος χτύπησε και βρήκε νερό και σε άλλα βράχια και το νερό ανάβλυζε κάπου δέκα χρόνια, όμως κανείς δεν πλησίαζε να το μεταχειριστεί, ήταν του Θεού αυτό το νεράκι έλεγαν.

Το χωρίο Αστράς ήταν φυτεμένο ψηλά στο βουνό και κοίταζε με ζήλεια τα πολλά χωριά κάτω στον κάμπο. Ο κάμπος αυτός ήταν κλεισμένος ανάμεσα σε βουνά άλλα, μόνο προς τη μεριά του ηλιοβασιλέματος είχε άνοιγμα και από κει ξέφευγε το ποτάμι κι έβλεπες ότι υπάρχει και άλλο σύμπαν έξω από τον κάμπο. Χώμα πολύ δεν είχε ούτε και ο κάμπος, κάτω από την επιφάνεια παραμόνευε πέτρωμα. Και στα νεκροταφεία, κάθε οικογένεια κουβάλαγε χώμα με τα γαϊδούρια για το δικό της οικογενειακό μνήμα, και πολλοί έκλεβαν χώμα από το μνήμα του διπλανού τους. Νερό δεν είχε, μονάχα ό,τι έστελνε η βροχή. Το καλοκαίρι φύτευαν ντοματιές, το χώμα μια παλάμη  βάθος και παρακάτω ασβεστόπετρα. Οι ντοματιές μεγάλωναν με τον ήλιο. Τα χνώτα του κάμπου μόνο, καθώς πήγαιναν ν’ ανεβούν περνώντας απ’ τον Αστρά γίνονταν πάχνη, επέστρεφαν και κάθιζαν πάνω στις ντοματιές. Και αυτές ήξεραν πως δεν έχουν περιθώρια να μείνουν πολύν καιρό πάνω απ’ το χώμα. Και, ανήλικες, έβγαζαν βιαστικά τις ντομάτες τους, μικρές και πολλές, και ύστερα έγερναν πρόθυμα να ξεραθούν, να πέσουν στη γη γρήγορα να αβγατίσει το χώμα. Και έτσι το χώμα αβγάτιζε λίγο. Και το στάρι στον Αστρά δεν υψωνόταν πάνω από δύο παλάμες, τόσο περιθώριο έδινε η βροχή των χειμώνων και παραπάνω ύψος δεν επέτρεπε ο αέρας.

Γι΄αυτό ο τόπος είχε δικαίωμα σε ένα θαυματούργημα, να παρηγορηθεί. Γι’ αυτό περίμεναν να τελέσει την ανάσταση ο Ελισσαίος. Για τον πεθαμένο γέρο δεν είχαν καμιά έγνοια ή αγάπη, είτε εγερθεί είτε γίνει χώμα. Και ο Ελισσαίος δεν κατόρθωσε την ανάσταση κι έτσι τον εκήρυξαν άτιμο και τον έδιωξαν απ’ το χωριό και την γυναίκα του την έδωσαν με κλήρο σε άλλον άντρα, μάλιστα λένε η ίδια το ζήτησε πρώτη. Και του σφάξανε το ζώο του.

Παύλος Μάτεσις

«Ο Παλαιός των Ημερών»

σελ. 12-15

Ένας αέρας σαν αγέρας, χρωματισμένος και μαλακός

Παύλος Μάτεσις

«Ο Παλαιός των Ημερών»

Στην Πυλαία, μονάχα ο ψάλτης δεν ήθελε να σεβαστεί τον Ελισσαίο, να του δηλώσει σέβας. Επειδή ο παπάς του είχε πει ο Ελισσαίος είναι αγύρτης πλάνος και ειδώλων λάτρης. Μία ημέρα που μπήκε στην εκκλησία ο Ελισσαίος κρατώντας ένα αλεπόπουλο άρρωστο, ο ψάλτης σταμάτησε το τροπάριο στη μέση και ο παπάς βγήκε στην Ωραία Πύλη και είπε στο εκκλησίασμα η λειτουργία απόλυσε, κοπιάστε για το αντίδωρο. Ο Ελισσαίος δεν έφυγε. Κρατώντας το αλεπόπουλο ρώτησε τον ψάλτη είν’ εδώ κανείς δικός σου; Και ο  ψάλτης του έδειξε τη θυγατέρα του, δεκαεννέα χρονών λιγνή και σαν σκυφτή, έπαιρνε το αντίδωρο από το χέρι του παπά. Ο Ελισσαίος την εκοίταξε με σφοδρό βλέμμα. Και σε οχτώ ημέρες το κορίτσι κατήρθε, έχασε βάρος, δεν ήθελε να φάει, δεν ήθελε να παντρευτεί, κοιμόταν εκεί που ύφαινε στον αργαλειό της και μόλις περπατούσε έχανε βάρος. Παπάς και μαμή της έκαναν τα όσα ήξεραν, τίποτα. Το κορίτσι ήρθε κι έφεξε. Ο Ελισσαίος δεν πήγαινε να τους επισκεφθεί, περίμενε. Όμως ο ψάλτης δεν τον καλούσε, εμπόδιζε και ο παπάς, ειδώλων ακόλουθος θα γιάνει το κορίτσι σου; του είπε. Καλύτερα νεκρό με το Θεό, παρά ζωντανό με δαιμόνων θεραπευσία.

Ο Ελισσαίος τότε πήγε και ψώνισε απ’ το μαγαζί του ψάλτη, εσύ φταις που ασθενεί η κόρη σου, του λέει. Το ’παθες αυτό διότι έχεις ρίξει χώματα πάνω σε πρόσωπο αγίου. Και επειδή ο ψάλτης δεν επίστευε, βάλε του λέει να σκάψουν στα πάνω σύνορα του χωραφιού σου στην αγριελιά και θα πιστέψεις, εγώ πληρωμή δεν ζητάω.

Πλήρωσε για τα όσα ψώνισε, έφυγε.

Όμως η γυναίκα του ψάλτη πήγε η ίδια μια κουλούρα ανεβατή στον Ελισσαίο. Πρόσφορα ήθελε να του φτιάξει, όπως φτιάχνουν στους αγίους όταν έχουν την ονομαστική τους εορτή, αλλά φοβήθηκε μην ασεβήσει, δεν ήταν και σίγουρη πως ο Ελισσαίος είχε υψωθεί στην τάξη των αγίων και των οσίων ακόμη. Του την άφησε στην πόρτα του χάμω αμίλητη. Μόνο προσκύνησε.

― Στο πάνω σύνορο του χωραφιού σας, δίπλα στη νεροτριβή να σκάψουν, κατά τον Άγιο Χριστόφορο, της είπε. Στα χέρσα, στην αγριελιά δίπλα.

Σκαφτιάδες ξελάκκωσαν σπιθαμή τη σπιθαμή το χωράφι του ψάλτη, γρήγορα τους φώναζε η ψάλταινα, το κορίτσι μου μικραίνει. Τη δέκατη πέμπτη μέρα πέσαν πάνω στη λευκή κόρη, σκιαγμένοι: κειτόταν ανάσκελα και κοίταζε τον ουρανό. Πιστεύεις τώρα; ρώτησε ο Ελισσαίος τον ψάλτη. Ο άλλος πίστεψε. Ο Ελισσαίος ξεκόλλησε κάτι ρίζες από τα στήθη της κόρης, ετούτες οι ρίζες θα ξαναστήσουν το παιδί σου, του είπε. Σηκώστε την τώρα τη λευκή κόρη και πάτε να την αποθέσετε στην εκκλησία μέσα, πλάι στον δεσποτικό θρόνο.

― Ποια παριστάνει η γυναίκα ετούτη; ρώτησε ο ένας σκαφτιάς.

― Είναι η Μήτηρ Θεού, δεν εννόησες; είπε ο Ελισσαίος.

― Παναγιά; Ξεστηθιασμένη;

― Εσένα πώς σε βύζαινε η μάνα σου;

Οι σκαφτιάδες τη φοβήθηκαν επειδή τα μάτια της είχαν αδειάσει, δεν κοίταζε, έβλεπε όμως. Μήτηρ Θεού η αόμματη την ονόμασε ο Ελισσαίος, κι αν θες την κόρη σου να παραμείνει ζωντανή, να τη φιλοξενήσετε τούτην εδώ στην εκκλησία. Όμως ο παπάς αγρίεψε. Εγώ ζωγραφιστές τις ασπάζομαι τις καλές Παναγίες, όχι πελεκητές σε μάρμαρο, Παναγίες λειψές!

― Είναι Παναγία αρχαία, η Παναγία των αρχαίων προγόνων σου, του είπε ο Ελισσαίος και της εκάλυψε τα στήθη με το ρούχο του. Ενθρονίστε την στην εκκλησία γρήγορα, αν θέλεις το κορίτσι σου να ζήσει, είπε στον ψάλτη. Ο παπάς όμως του αρνήθηκε.

―Εγώ τον ναό δεν τον κάνω ειδωλείον, είπε, και μακάρι κι ας πεθάνει το κορίτσι.

Και σε μία βδομάδα το κορίτσι πέθανε. Ο Ελισσαίος παραστάθηκε στην ολονυχτία της, εγώ το προείπα, πλην ο ιερέας σας δεν εισάκουσε, είπε στους μαυροφορεμένους γονείς και αδέρφια της. Και ο ψάλτης είπε θ’ αρνηθώ να της ψάλω την κηδεία της με τούτον εδώ παρόντα. Και ο παπάς εθύμωσε και είπε εγώ δεν την κηδεύω. Όμως η ψάλταινα πρόλαβε: ζαλώθηκε το φέρετρο και το πήγε στην εκκλησία, το κορίτσι μου να μου το ψάλουν στην εκκλησία που μου το βάφτισαν είπε του αντρός της. Κι εκείνος υποχώρησε.

Και την άλλη μέρα προχωρούσε το χωριό ολόκληρο προς την εκκλησία, για την ακολουθία του κοριτσιού. Μπροστά οι δικοί της. Και στο προαύλιο του ναού στεκόταν ο Ελισσαίος, σαν οικοδεσπότης, να τους υποδεχτεί. Κρατούσε το αλεπόπουλο, τώρα είχε γίνει καλά αυτό και μόλις οι πενθούντες πλησίαζαν, ο Ελισσαίος το άφησε, εκείνο χύθηκε πάνω από τους τάφους και έφυγε για το δάσος του.

― Να μην μπείτε στην εκκλησία, τους προειδοποίησε ο Ελισσαίος όταν πλησίασαν.

Και ένας αέρας σαν αγέρας, χρωματισμένος και μαλακός, άρχισε να φυσάει ψέλνοντας, λιγοστός και σαν απρόθυμος. Τότε ο ασβέστης άρχισε να ξεκολλάει από τους τοίχους της εκκλησίας. Η σκεπή της άρχισε να θρύβει σαν φαρίνα και οι τοίχοι να φεύγουν σαν λέπια από το κορμί του ναού και να σηκώνονται μεσοούρανα και έφυγε κάθε στερεότης, ώσπου έμεινε στη θέση του μονάχα το τέμπλο με τα εικονίσματα και η Αγία Τράπεζα. Και στη μέση η κόρη με το φέρετρό της πάνω στο πλακόστρωτο, ανάμεσα στα δύο αναλόγια των ψαλτάδων. Και τοίχος και σκεπή έγιναν σκόνη σαν καλαμποκάλευρο, την πήγαινε ο αέρας όπου ήθελε κατ’ αρχάς, μετά η σκόνη πήρε ύψος και πήγε ένα σώμα και κάθισε στα χωράφια του Αστρά. Το καμπαναριό έξω, ανάμεσα στα μνήματα, έμεινε στη θέση του. Και ο κόσμος ταραζόταν έξω στο προαύλιο, δεν κοίταζε τον ιερέα αλλά τον Ελισσαίο, να μας εξηγήσει ο προφήτης είπαν. Τώρα πρώτη φορά αποκάλεσαν τον Ελισσαίο προφήτη μπροστά στον παπά και μπροστά στην εκκλησία. Εκείνος όμως δεν εξήγησε, μόνο κοίταζε την εκκλησία γυμνή χωρίς το καύκαλό της, τους αγίους και την Αγία Τράπεζα ανυπεράσπιστους και το φέρετρο με τα δύο μανουάλια παραστάτες, μετά γύρισε στον ψάλτη, τόσο ισχυρή ήταν η πικρία σου για την κοίμηση της κόρης σου, του είπε. Και κανένας δεν έφευγε. Τότε παπάς και ψάλτης ετέλεσαν την ακολουθία. Ο ενταφιασμός έγινε στο χωράφι, στον λάκκο όπου βρήκαν τη μαρμάρινη Μητέρα Θεού. Η ψάλταινα απαίτησε να χοροστατήσει ο προφήτης και ο παπάς το δεχόταν, όμως ο Ελισσαίος είπε όχι.

Και στα γύρω χωριά έφτασε η είδηση για τον ναό που τον πήρε ανεμική και ο φόβος που έλαβαν τους ανακούφισε, ήταν σαν προστασία ο φόβος.

― Εσύ, αφέντη, βγήκες αληθινός, είπε η ψάλταινα στον Ελισσαίο όταν του πήγε και άλλη κουλούρα, λάβε αυτή τη ζαχαρωμένη κουλούρα, εγώ κόλλυβα δεν της βράζω.

Και ο Ελισαίος έβαλε και κουβάλησαν στο σπίτι  του ψάλτη την αρχαία θεομήτορα, την ξάπλωσε στο κρεβάτι της νεκρής, να την έχετε πια σαν κόρη σας την αόμματη, είπε στους γονείς. Και της εσκέπασε με ποδιά πρόσωπο και στήθη, για να μοιάζει περισσότερο με την κεκοιμημένη.

Μέσα στον μήνα όμως ο ψάλτης φοβήθηκε και άρχισε πάλι να ψέλνει  σε διπλανών χωριών τις εκκλησίες. Και ο παπάς παραδέχτηκε να τελέσει τρισάγιο στη νεκρή, στο χωράφι.

Ο Ελισσαίος πήγαινε επί τρεις νύχτες στον τάφο της κόρης, πλην κανένα φως είτε λάμψη δεν έβγαινε από το μνήμα της κόρης του ψάλτη. Μετά πήγαινε στην εκκλησία και πετροβολούσε το τέμπλο, ούτε έναν καρκίνο δεν μου δίνεις τη δύναμη να κατανικήσω, της έλεγε. Και ο Άλλος έχει εξουσία ν’ ανασταίνει. Αυτή την αδικία να την αποκαταστήσεις, ειδεμή εγώ θα φέρω αταξία.

Παύλος Μάτεσις

«Ο Παλαιός των Ημερών»

σελ. 30-34

Σε τρεις μέρες θα ’χει αναστηθεί

Παύλος Μάτεσις

«Ο Παλαιός των Ημερών»

Και συνέβη τις ημέρες εκείνες του Φεβρουαρίου, προτού ξημερώσει Μάρτιος και κινήσουν οι ετοιμασίες για την πανήγυρη, να αρρωστήσει το αγόρι του Βαραλή. Το παιδί τελείωνε το Δημοτικό και το ’χαν αποφασίσει να το στείλουν στη χώρα, σε συγγενείς, να σπουδάσει στο Σχολαρχείο και μετά να μπει μαθητευόμενος σε χρυσικό.

Οι γιάτρισσες από τα γύρω χωριά εξέτασαν το παιδί, η ξεματιάστρα το ξεμάτιασε τρεις φορές, πλην όλες προειδοποίησαν τους Βαραλαίους: το παιδί είναι σοβαρά, να το πάτε στη χώρα, σε επίσημο γιατρό.

Η μητέρα του παιδιού ετοίμασε τη σούστα, έζεψε το άλογο, να πάει ο Νικόδημος ο άντρας της το παιδί στον γιατρό. Όμως ο Βαραλής πήρε απόφαση: γυναίκα, ξέζεψε τη σούστα, της λέει, τώρα έχουμε λόγο να πάμε στο πανηγύρι του Μαρτίου.

Οι δύο γονείς, ως σκληρότατα θεοσεβείς, δεν έδειξαν πόνο για το παιδί, επειδή η ασθένεια είναι και αυτή εξ ύψους, και Θεού απόφαση, και όπου ο Θεός απαγόρευε το πένθος εκείνοι δεν επιτρεπόταν να πονέσουν. Εάν το παιδί μας αξίζει την προστασία Του όσο την αξίζουμε και την αξιωθήκαμε κι εμείς  μέχρι τώρα, ο Θεός θα του προετοιμάσει μονάχος Του τη σωτηρία του. Γι’ αυτό δεν επιτρεπόταν να ανησυχούν, μήπως και ασεβήσουν. Έτσι η γυναίκα υπάκουσε. Και το χωριό όλο κατάλαβε από πού προσδοκούσε  τη σωτηρία ο πατέρας. Και τον εστήριξαν και του έριξαν δίκιο. Ο γυιος σου είναι η τύχη μας, του είπαν, να τιμήσουν το χωριό μας οι δύο θαυματουργοί. Είμαστε τόπος ευσεβείας, ένα θαύμα το αξίζουμε, και την επίσκεψη του Προδρόμου την αξίζουμε, να μας έρθει με τον άλλον, αυτόν με το αλώβητο όνομα. Όλη η βουνοστεφάνη γύρω ευλογήθηκε, εμάς μας αποφεύγουν και τα σερνικά σκυλιά. Μη μας αδικήσουν άλλο, γιατί θα βλαστημήσουμε, χορτάριασαν πια οι δρόμοι μας.

Τότε ο Βαραλής ξαναπήγε στον Ελισσαίο, νύχτα. Τους βρήκε να ετοιμάζονται.

― Με τη συγκατάβασή σας, νομίζω φτάνει η ώρα του χωριού μας. Το παιδί μου ασθενεί. Σε θέλω.

― Τι ασθένεια έχει;

― Εάν δεν καλέσω γιατρό, το παιδί θα πάθει κάτι ανέκκλητο. Δε θα καλέσω. Εσύ μπορείς να βοηθήσεις δίχως να προσφύγω σε ανθρώπινη επιστήμη. Θέλεις; Δέχεσαι να καταργήσεις το κακό; Εγώ γιατρό δεν καλώ. Η αρρώστεια θα προχωρήσει. Δε θέλω να μου το γιάνει γιατρός, θέλω το παιδί μου να τιμηθεί και να έχει στέφανο στην υπόλοιπη ζωή του. Γιατί να χαρίσουμε τη δόξα της θεραπείας του σε γιατρό, σε άνθρωπο; Αν ευδοκήσεις, κι εσύ εδραιώνεσαι και ο γυιος μου θα έχει όσο ζει τη σφραγίδα της δωρεάς. Δέξου το. Το δέχεσαι;

Ο Ελισσαίος κοίταξε το Ζάγρο και μετά είπε ναι, το δέχομαι, το δεχόμαστε. Κανόνισε, άνθρωπε, το παιδί σου να κρατηθεί στη ζωή μέχρι τέλη Φεβρουαρίου. Μετά, μου το φέρνεις στο πανηγύρι του Μαρτίου, του δίνω την πρώτη θέση εκεί.

― Εμείς πιστεύουμε σε σένα, είπε ο Νικόδημος.

― Φέρε το μαζί με τη γυναίκα σου, τα παραπέρα τα παίρνω εγώ στον λαιμό μου, έννοια σας. Μόνο πες μου, έχει αγριέψει η ασθένειά του;

― Είναι ασθένεια προς θάνατον, ναι.

Είπε αυτό το ψέμα ο Βαραλής, να σιγουρέψει τη συγκατάβαση του Ελισσαίου, και γύρισε στην Κοκκαλού περιχαρής, η γυναίκα του τον περίμενε. Και όταν της είπε τα χαρμόσυνα, εκείνη προσκύνησε, το χωριό μας και το σπίτι μας θα ευλογηθούν με θαύμα είπε. Το παιδί τους άρρωστο στο κρεβάτι. Τη μαμή που ήρθε να το εξετάσει την έδιωξαν. Και τα γιατροσόφια που είχαν διορίσει οι πρακτικές γιάτρισσες τα χύσανε στον νεροχύτη. Ούτε έδιναν πολλή τροφή στο άρρωστο, μη δυναμώσει. Το τάιζαν μονάχα όσο έπρεπε για να κρατηθεί στη ζωή μέχρι τις αρχές Μαρτίου.

― Εγώ θα σας χαρίσω το θαύμα, είπε ο μικρός άρρωστος σε όσους του πήγαιναν επίσκεψη να του ευχηθούν περαστικά. Εγώ θα σας χαρίσω το θαύμα. Του τα είχαν πει όλα οι γονείς του, να το χαροποιήσουν το παιδί. Κι αυτό υπερηφανευόταν και έλιωνε στο κρεβάτι.

― Κρατήσου εσύ, γυιε μου, μέχρι Μάρτη, ν’ αποκτήσεις μετά σφραγίδα και δύναμη που δεν τις αξιωθήκαν ούτε προφήτες ούτε όσιοι, έλεγε στο παιδί, που όλο και βαθούλωνε το κορμάκι του στο στρώμα, ο πατέρας του.

Η μητέρα υποταχτική και αμίλητη. Τραβάει το δρόμο του, έλεγε στις γειτόνισσες που τη ρωτήσανε πώς πάει το παιδί. Έβλεπε τη μεγάλη τύχη, τη υψηλή μοίρα που παραφύλαγε τον γυιο της, τον μέγα στέφανο που επικρεμόταν πάνω από το σπίτι της.

― Μόνο να κρατήσει το παιδί μας, έλεγε η Βαραλίνα στον άντρα της, ν’ αντέξει να βγάλει το Φεβρουάριο. Είχε και αυτή παραδεχτεί να μη ζητήσουν γιατρό και γιατρικά.

― Εάν είναι καθαρής ψυχής και δεν προορίζεται για αμαρτωλός, έλεγε ο άντρας της, ο Θεός θα τον τιμήσει το γυιο μας. Εάν δεν τον τιμήσει, γνωρίζει περισσότερα από σένα. Και δεν σου επιτρέπεται ούτε να λυπηθείς ούτε να πενθήσουμε αν το χάσουμε το παιδί.

― Βαστήξου, παιδί μου, μεταξωτό μου εσύ, έλεγε η Βαραλίνα στο παιδί, βαστήξου ως το Μάρτη. Και του έδινε τόση τροφή όση για να βαστηχτεί στη ζωή, αλλά να μη δυναμώνει.

Και το παιδί υπάκουσε και παραμονές Μαρτίου πέθανε πρόθυμα. Και οι συχωριανοί του πήγαιναν στο σπίτι των Βαραλαίων να συλληπηθούν, όμως όλοι  τους με κρυφή χαρά καλοτύχιζαν. Και η Βαραλίνα είχε ψήσει και κερνούσε γλυκό, μπακλαβά.

Πρώτη Μαρτίου χάραμα, ο πατέρας έζεψε τη σούστα, η μητέρα έντυσε το παιδί με τα καλά του και κίνησαν. Φέρετρο δεν παράγγειλαν. Πήραν μαζί μόνο μια αλλαξιά γιορτινή, να ντυθεί το παιδί μετά την έγερσή του. Το φέρετρο τι το χρειαζόμαστε, είπαν στον ιερέα, σε τρεις μέρες θα ’χει αναστηθεί. Οι χωριανοί τους ξεπροβόδισαν, κάποιος μάλιστα έκανε να τραγουδήσει, αλλά του έφραξαν το στόμα, και οι δύο γονείς με τη σούστα έφυγαν βιαστικοί να προλάβουν να περάσουν τις τρεις γέφυρες και το ρέμα των Αγίων Πάντων, ήταν χείμαρρος και την άνοιξη φούσκωνε κι έκλεινε τον δρόμο.

Παύλος Μάτεσις

«Ο Παλαιός των Ημερών»

σελ. 132-136

Έμαθε εύκολα πώς κλαίνε

Παύλος Μάτεσις

«Ο Παλαιός των Ημερών»

―Δεν ήθελα να σε χάσω από τώρα, φώναξε ένας νέος παντρεμένος στη γυναίκα του.

Συνέβη αυτό τις μέρες εκείνες στο χωρίο Κοκκαλού, ο νέος ονομαζόταν Πασχάλης Μυώτας, είχε σπίτι δίπλα στου Βαραλή, αυτόν με τον αναστηθέντα γυιο. Ο Πασχάλης Μυώτας , ψηλός και γερός, πήρε μια όμορφη νέα και συνέβη αυτή, φρεσκοπαντρεμένη και καλοπαντρεμένη, να πεθάνει άσχημη. Ο άντρας της την παντρεύτηκε για την ομορφιά της, κανενός εικονίσματος η αγία δεν έχει την ομορφιά τη δική σου, σε όλα τα χωριά και τα κεφαλοχώρια, της έλεγε αντί για χαιρετισμό όταν την έβλεπε. Ούτε η Βρεφοκρατούσα έχει την ομορφιά σου, της είπε τη στιγμή που τους στεφάνωναν, και ο παπάς το άκουσε.

Επειδή, φαίνεται, πρόσβαλε όλες τις αγίες στην ομορφιά τους, γι’ αυτό σε λίγους μήνες η γυναίκα του έλαβε ασθένεια στο πρόσωπο ανίατη και άγνωστη, άνευ ονόματος ασθένεια είπαν οι γιατροί και αρνήθηκαν να εξετάσουν πλέον την άρρωστη.

Και η γυναίκα του μέρα την ημέρα ασχήμιζε.

Πέρα μακριά, ο Ταξιάρχης, με τον επιτάφιο και την Ντομένικα ξοπίσω του, ξύπνησε ένα πρωί και είδε πως μία από τις ανίατες ασθένειες που κρατούσε φυλακισμένες στη συλλογή του, έλειπε. Δεύτερη απόδραση, είπε. Μήνες πιο πριν, ένα πρωί το βαλσαμωμένο παγώνι τέντωσε τα φτερά του πάνω στον επιτάφιο και πέταξε μακριά. Έργο του κυρ Ελισσαίου αυτό, είπε η Ντομένικα.

Και η γυναίκα του Πασχάλη Μυώτα μέρα την ημέρα ασχήμιζε, σαν αμαρτία γίνεσαι, της είπε ο άντρας της. Και την εκοίταζε. Μετά ούρλιαζε και την έδερνε. Της κουβαλούσε μάγους, μήπως της ξαναφέρουν την ομορφιά της, όμως όλοι τον απέλπισαν, η γυναίκα σου θα χάσει και κάλλος και ζωή, είπαν, πληρώθηκαν και έφυγαν δίχως να ευχηθούνε περαστικά, ποιος ο λόγος να το ευχηθούνε.

Ο Πασχάλης Μυώτας κοιμόταν τώρα σε χωριστό κρεβάτι, μην κοιμάσαι δίπλα μου τον διάταξε η γυναίκα του, μήπως κολλήσεις ασχήμια και τότε δε θα σε θέλω. Μονάχα το σκυλί της κοιμόταν τώρα στο κρεβάτι δίπλα της. Αυτό το είχε μονάχη της περιμαζέψει μέσα στο σπίτι τους, από μικρό κουτάβι απορριγμένο, τι το θέλεις το μόλεμα μέσα στο σπίτι σας της λέγανε όλοι οι συγγενείς, το σκυλί είναι για την αυλή, δεν το μπάζουμε στο σπίτι. Εκείνη όμως το είχε πριγκιπόπουλο, το φρόντιζε σε όλα και το κοίμιζε στο κρεβάτι της δίπλα. Ο Πασχάλης το δέχτηκε κι αυτός όταν παντρεύτηκαν, την είχε χαϊδεμένη, και στα εικονίσματα των αγίων έχει ζώα, της έλεγε.

Τώρα, μονάχα το σκυλί δεν πειραζόταν απ’ την ασχήμια και κοιμόταν δίπλα της, εκείνη το είχε παρηγοριά, νόμιζε πως το ζώο καλοπερνάει. Όμως εκείνο δεν είχε σε υπόληψη τους ανθρώπους, τη δική του ράτσα νοσταλγούσε, τη νύχτα στον ύπνο του τιναζόταν και σιγανογάβγιζε, επειδή ονειρευόταν το σκύλο της θεια-Μαλαβίτας και ήξερε πως εκείνος ονειρευόταν ωραίο δάσος με σκυλόπουλα, και οι άνθρωποι δεν είχαν ποτέ πλαστεί, στο όνειρό του. Η άρρωστη όμως δεν κατάλαβε ποτέ της ότι το ζώο νοσταλγεί και δυστυχεί.

Και ασχήμιζε βαρύτερα.

―Όχι, στους δύο Προδρόμους δεν τηνε πάω, είπε στη μάνα της γυναίκας του ο Πασχάλης Μυώτας. Αφού η αγάπη μου δεν μπορεί να την κάνει καλά, τότε κανένας δεν μπορεί, τον μόνο που παραδέχομαι εγώ για θαυματουργό είναι ο έρωτάς μου. Δεν την πάω πουθενά.

Όμως η γυναίκα χειροτέρευε και η ομορφιά της ξεκόλλαγε από πάνω της όλο και περισσότερο. Κι έτσι αναγκάστηκε να προσφύγει στον Ελισσαίο και στον Ζάγρο, ήξερε πως θα τους έβρισκε στους Κομνηνούς, χωριό ψηλότερα στο βουνό. Έλουσε μονάχος του τη γυναίκα του, την έβαψε βαρειά να ελαττώσει την ασχήμια, την εφόρτωσε στο κάρο του και κίνησε. Όμως έξω από τους Κομνηνούς σε μια βρύση και δύο καρυδιές είδε από μακριά τους δύο Προδρόμους. Είχανε σταματήσει να λουστούν και να κολατσίσουν. Σταμάτησε το κάρο με την άρρωστη μακριά, πίσω από δέντρο, κοίταξε τους δύο άγιους άντρες που έπλεναν ο ένας το κορμί του άλλου. Με τέτοια ομορφιά που κατέχουν αυτοί είπε ο Πασχάλης, πώς να τους προσκομίσω εγώ τόσο άσχημη γυναίκα; Τους ντρέπομαι, ζηλεύω και την ομορφιά τους. Έτσι έστρεψε το κάρο και γύρισε στην Κοκκαλού, λυπήθηκε να κολλήσει τους δύο όμορφους με την ασχήμια του σπιτιού του.

Ο Ζάγρος και ο Ελισσαίος τους είχαν δει, μισοκρυμμένους πίσω από το δέντρο, όμως δεν τους προσκάλεσαν. Είχαν συνηθίσει πια. Ο κόσμος που τους έβλεπε να λούζονται σεβόταν τη γύμνια τους και δεν τους πλησίαζε. Κάθησαν και έτρωγαν ψωμί και τυρί, δεν είναι της δικαιοδοσίας μας η γυναίκα, είπε στο Ζάγρο ο Ελισσαίος, άσ’ την, την έχουν προγράψει οι αγίες.

Την άλλη μέρα ο Πασχάλης σαμάρωσε το καλό τους το άλογο, το έστρωσε με μπατανία υφαντή τρίχρωμη, σηκώσου είπε στη γυναίκα του, θα σε πάω στην Ομβρία, στην κυρα-Μαλαβίτα, να σου κάνει καλά την ομορφιά σου. Και στον δρόμο προς Ομβρία η άρρωστη λιγωνόταν, είχε καταπέσει πλέον. Και κάθε τόσο λιποθυμούσε κι έπεφτε από το άλογο και μάτωνε στο πέσιμο. Ο Πασχάλης της δεν τη βοηθούσε να σηκωθεί. Μόνο την κοίταζε έτσι πεσμένη με τα αίματα στα μαλλιά και στα σκουλαρίκια και άσχημη. Και την κλωτσούσε με κλωτσιές και ούρλιαζε από τον πολύν έρωτα, πώς μου έγινες έτσι, πώς μου κατάντησες έτσι, της έλεγε. Και άρχιζε πάλι να τη δέρνει, πεσμένη στα πόδια του αλόγου, να τη δέρνει και να την ποδοπατάει και όλο πάσχιζε να κλάψει, αλλά δεν ήξερε πώς βγαίνουν τα δάκρυα, ήταν πρωτάρης. Εκείνη αποδεχόταν το ξύλο δίχως ν’ αντιστέκεται, πώς ν’ αντισταθεί έτσι άσχημη που είχε γίνει. Πιασμένη από το πόδι του αλόγου για να σηκωθεί. Μονάχα του έλεγε συγγνώμη, Πασχάλη μου άντρα μου, συγγνώμη. Ύστερα έβρισκε δύναμη και καβαλούσε πάλι το άλογο. Σε λίγο όμως ξανάπεφτε. Και ο Πασχάλης Μυώτας ούρλιαζε μόνο, γιατί δεν ήξερε πώς βγαίνουν τα δάκρυα.

― Μην έχεις έγνοια και μη στενοχωριέσαι, θα μάθεις πώς κλαίνε, θα το γνωρίσεις το κλάμα, του είπε η κυρα-Μαλαβίτα. Δεν έχει γιατρειά η ομορφιά της. Το κορίτσι ήταν γεννημένο για άσχημο, η ομορφιά της ήταν περαστική, τώρα επιστρέφει στην ασχήμια της, όμως δε θα την αντέξει, γιατί καλόμαθε στην ομορφιά. Αυτά είπε στον Πασχάλη η κυρα-Μαλαβίτα. Μη στενοχωριέσαι όμως, κυρ Πασχάλη, και μην ανυπομονείς, γιατί θα πεθάνει σύντομα, δε θα προλάβεις να την ιδείς σε όλη της την ασχήμια. Κάποια αγία έχετε οργίσει εσείς.

Και σ’ έναν μήνα η γυναίκα πέθανε. Σβήνοντας, του είπε σε παρακαλώ βγες έξω, μην ιδείς το τέλος μου.

Το σκυλί έφυγε απ’ το σπίτι και εγκαταστάθηκε στο δάσος που ονειρευόταν ο σκύλος της κυρα-Μαλαβίτας, να ανταμωθεί με άλλα σκυλόπουλα. Και ο χήρος Πασχάλης Μυώτας έμαθε εύκολα πώς κλαίνε. Και του άρεσε. Και είπε, θα παραγγείλω να της φτιάξουν το εικόνισμά της, τέτοιο που να ζηλέψει κάθε αγία, δεν τις φοβάμαι, τι άλλο θα μου κάμουν;

Και παραμέρισε την περηφάνεια του και γύρεψε από τον Ελισσαίο να του φτιάξει το εικόνισμα της γυναίκας του, όπως ήταν προτού της επιτεθούν οι αγίες.

― Να μου τη ζωγραφίσεις με το  βρέφος που δεν προλάβαμε να κάνουμε, είπε ο χήρος. Αγόρι κανονίζαμε.

Παύλος Μάτεσις

«Ο Παλαιός των Ημερών»

σελ. 163-167