Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΚΑΡΥΣΤΙΑΝΗ ΙΩΑΝΝΑ "Κουστούμι στο χώμα". Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΚΑΡΥΣΤΙΑΝΗ ΙΩΑΝΝΑ "Κουστούμι στο χώμα". Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Σιωπές θυμόταν κι όχι κουβέντες

Ξανά στο αμάξι, για ένα σερί οροπεδίων και απόκρημνων ακτών με φόντο βουνά σαν γκρίζες σουρωτές φούστες που έπεφταν ως κάτω.
Είναι κάτι δρόμοι που στρίβουν από δω, στρίβουν από κει, λες και αρνούνται να φτάσουν.
Τους χτύπησε και η ζέστη του μεσημεριού, είδαν κι έπαθαν να πετύχουν το μικρό οροπέδιο Παγωμένου, με τις δυο γειτόνισσες, Χαμομούρι και Γούρι, και τα Καμένα, μόνα, απέναντι.
Υψόμετρο εννιακόσια εβδομήντα, κάτοικοι τετρακόσιοι πενήντα. Με τριάντα έξι βαθμούς υπό σκιά και τους τρεμουλιαστούς υδρατμούς, η πρώτη εντύπωση ήταν ότι επρόκειτο για χαμάμ.
― Ένα στοπ, παρακαλώ, είπε ο Ρουσιάς και περπάτησε γρήγορα το βλέμμα του πέρα, στα διακόσια μέτρα δρόμου με τα μαγαζιά και τις φωτεινές κηλίδες των λαχανοπράσινων κουφωμάτων. Κατά τα άλλα, γκρίζα ντουβάρια και χάλαρα, σπίτια και βράχια ένα, τα ασβεστωμένα λιγοστά.
Πέρα, στο ένα χιλιόμετρο χωματόδρομου, το μισό πατρικό του, το άλλο μισό κρυμμένο από τον πρίνο.
Έδωσε στον ταξιτζή οδηγίες, έγειρε στην πλάτη του καθίσματος σα να μισοκρύφτηκε και έκλεισε τα μάτια, όχι όλα δια μιας, σκέφτηκε.
― Άντζελα, μεγάλη Άντζελα, συλλάβισε ο νεαρός και δυνάμωσε μια ιδέα τον ήχο, ήταν φανερό πως ετούτη η κούρσα του άρεσε, έπιανε κάτι μυστήριο στον τύπο του πίσω καθίσματος, που από το καθρεφτάκι τον τσάκωσε να τινάζει τα δάκρυα που τρέχανε απ’ τα κλειστά του μάτια και να στεγνώνει τα μάγουλα με τα δάχτυλα.
*-*-*-*
― Ο πρίνος.
Ο ταξιτζής πάρκαρε στη σκιά του δέντρου, το χάζεψε, έβγαλε τη βαλίτσα του Ρουσιά, που σκάλιζε το πορτοφόλι του, ορίστε, είπε και έδωσε στον νεαρό ένα μπουκετάκι δολάρια.
― Νεκτάριος Πατσουμαδάκης. Πάρε την κάρτα μου, ξέρω την Κρήτη σαν τη γυναίκα μου. Τις στροφές των Σφακιών τις παίρνω με κλειστά μάτια. Όποτε με χρειαστείς, Νεκτάριος, ρίξε ένα τηλεφωνάκι κι έφτασα ρουκέτα.
Πήρε τη στροφή, αρκεί να σ’ αρέσει η Άντζελα, τα υπόλοιπα τα βρίσκουμε, φώναξε, κούνησε το χέρι του κι έφυγε αστραπή.
Ο Ρουσιάς σήκωσε τις ποδάρες του και πάτησε δυνατά το χώμα εδώ κι εκεί, το ξερό χώμα στο κατώφλι του σπιτιού του, κοίταξε τα τρία πέτρινα σκαλοπάτια, χτύπησε τα παπούτσια του κι εκεί κάμποσες φορές, στην τσιμεντένια αυλή κοπάνησε κάθε βήμα του ξανά και ξανά για να το πιστέψει, ήρθα, γύρισε και έκλεισε το μάτι στον πρίνο, ήρθα.
Η πόρτα βαμμένη στο ίδιο λαχανί, όπως παλιά, ήταν κλειστή, το κλειδί απάνω, κανείς.
Του φάνηκε πως δεν είχε δικαίωμα να μπει. Γύρισε γύρω γύρω και βρήκε πέντε ντενεκεδάκια της φυτίνης με καντιφέδες κι έναν πλίνθο. Κάθισε, πολλή δουλειά να ξαναβρείς έναν ξεχασμένο τόπο, μονολόγησε, πολλή δουλειά, κόσμος γνωστός και άγνωστος, μέρη που κάτι λένε και κάτι αποσιωπούν, μικροπράγματα του παρελθόντος και της φαντασίας που ξεπετάγονται ένα ένα και πρώτος ο πλίνθος, καφτός, που ζέστανε απότομα τον πισινό του.
Παλιά, μετά το φαΐ, ο πατέρας του έβγαινε στην πίσω αυλή, ρευόταν, έβαζε όρθιο τον πλίνθο, καθόταν, σήκωνε τα μπαντζάκια να λιάσει τα γόνατα και χανόταν στις σκέψεις του. Δεν έδινε σημασία ούτε στις κότες που τσιμπούσανε τα σουσάμια, η Αντιγόνη τους, η μεγάλη αδερφή, μετά το μεσημεριανό, τίναζε εκεί το τραπεζομάντιλο.
Σιωπές θυμόταν κι όχι κουβέντες. Οι γονείς του δεν πολυμιλούσανε. Εκείνος, για να μην της δίνει αφορμές για μούτρα κι εκείνη, για να μην του δίνει αφορμές για αγριάδες. Δεν εμπιστεύονταν τα λόγια, μήπως δεν κουμαντάρουν τη γλώσσα, μην περσέψει κάνα φάλτσο και βάλει φωτιά στα αίματα, στα αίματα εκείνου, γιατί η μάνα φούντωνε μόνο με τρίτους, αντιμέτωπη με τον άντρα της ήταν της κατάσβεσης, τουλάχιστον μπροστά στα παιδιά.
Ο Ρουσιάς θα συναντούσε όλους αυτούς που δεν τον περίμεναν. Έκλεισε τα μάτια και άφησε τα υπόλοιπα στα αυτιά του, κρωξίματα πουλιών, κουδουνίσματα αόρατων κοπαδιών, απότομες ριπές αέρα σαν μπουρίνι στο πέλαγος των βουνών και με κλειστά μάτια λοιπόν, αυτός ο ίδιος αχός, οροπέδιο Παγωμένου.


Στιβάνια και κουμπούρια τα ήθελε πάνω του

Ξεραΐλα. Χωράφια θερισμένα, χωράφια χέρσα. Δέρματα που στέγνωναν σε απλώστρες, κρανία κριαριών στους συρμάτινους φράχτες, δυο μπλε βαρέλια αλυσοδεμένα στα κλαδιά μιας ξερής συκιάς, ένας σκύλος σε κεραμίδια, άλλος σκύλος σε μπαλκόνι με την μπαλκονόπορτα κλειστή τρίτος σκύλος στην καρότσα φορτηγού, γεράκια σε πρωινή περιπολία, τόπος που την αυγή της αυγής δε σήκωνε ροζ. Ο Ρουσιάς είχε αφήσει το κρεβάτι αξημέρωτα και είχε πιάσει τους κατσικόδρομους, βαδίζοντας μέσα στο πηχτό μενεξεδί.
Δεν ήξερε αν καλώς επέστρεψε. Και δεν ήθελε να το σκέφτεται. Προχωρούσε κοιτώντας τα γύρω σαν καινούργια, κάτι η πολύχρονη απομάκρυνση, κάτι η εσκεμμένη λήθη, στη μνήμη του μερικές εικόνες είχαν ξεθωριάσει και είχαν πλακώσει η μια την άλλη σα διπλοτυπίες.
Τα βουνά είχαν αλλάξει οροπέδιο, τα οροπέδια σειρά, τα φαράγγια ονομασία, οι εκκλησίες άγιο, τα αλώνια αφεντικό. Τώρα ένα ένα έμπαιναν στη θέση τους και για τις αλλαγές έβαζε σημάδι τους ηλιακούς θερμοσίφωνες, τα παρκαρισμένα τζιπ, το βενζινάδικο στον κεντρικό δρόμο και το χτίσμα με την υπερμεγέθη ταμπέλα, εντοιχισμένες κουζίνες, χρηματοδότης των Κουντουράδων η Ευρωπαϊκή Ένωση.
*-*-*-*
Ανηφόρισε στο πλακόστρωτο, άνοιξε το σιδερένιο πορτάκι και βρέθηκε στη μέση τριάντα, σαράντα τάφων, κοίταξε τα επώνυμα στους σταυρούς, οι Ρουσιάδες πλειοψηφία.
Ένας απ’ όλους ήταν του πατέρα του, έψαξε στα φαγωμένα μάρμαρα και τον εντόπισε με έναν καντιφέ να γέρνει στο αυτί του. Οίκος Μύρωνος Ρουσιά. Εφονεύθη στις 22 Μαΐου 1972. Το πορτρέτο, επιχρωματισμένη μεγέθυνση, αντίγραφο εκείνου δίπλα στο νεροχύτη της γριάς του.
Φαίνεται πως ως και η έκφραση μιας φωτογραφίας αλλάζει με τέτοια παρέα, ο πατέρας του στην κουζίνα με γυναίκα, τυρί, αλατοπίπερα και πιατοπότηρα σα να ζούσε ακόμη, στο νεκροταφείο του Παγωμένου, στον τάφο του, μες στη μυρωδιά της ταγκάδας, είχε παραιτηθεί, καθώς γύρω του μετρούσε τις ζωές που πήγαν στράφι.
― Ήρθα λοιπόν, μπαμπά, είπε ο Ρουσιάς με τα χέρια σταυρωμένα στο στήθος, όρθιος, σα να περίμενε την άδεια για να καθίσει για πρώτη φορά στον τάφο του γονιού του.
Έσκυψε και ακούμπησε δισταχτικά το σταυρό. Σχεδόν αμέσως τράβηξε το χέρι του πίσω. Δεν άναψε το καντήλι, δεν έψαξε για καρβουνάκι, δεν κάθισε στον τάφο. Έκανε ένα τσιγάρο στα όρθια. Το χάραμα άγγιξε το νεκροταφείο, έβαψε μάρμαρα και τσιμέντα μαβιά και τα πουλιά την κοπανίσανε από τις υο μηλιές του μαντρότοιχου. Παλιά υπήρχε μια κόκκινη μουριά, αλλά όταν οι πεθαμένοι γίνανε πολλοί και οι τάφοι φτάσανε στον ίσκιο της, το καλοκαίρι πέφτανε τα μούρα στα μάρμαρα, τζάμπα οι βασιλικοί και τα γιασεμιά, οι συχωρεμένοι μύριζαν μόνο τη χλωρίνη.
Ο Ρουσιάς θυμήθηκε το τελευταίο του καλοκαίρι στο χωριό, ο χανιώτης μαρμαρογλύφος είχε έρθει με νεύρα μια Κυριακή και μόλις τελειώσανε τα μνημόσυνα, πριόνισε τη μουριά, δεν του άρεσαν τα έργα του μες στους βυσσινί λεκέδες και τα οξέα από τις κουτσουλιές των σπουργιτιών.
Έριξε κλεφτές ματιές γύρω, διάβασε όλα τα κοντινά ενθάδε κείται, Ρουσιάδες από δω, Ρουσιάδες από κει, ένας Ρουσιάς κι αυτός, ξένος, που δεν ήξερε τι γύρευε εκεί κι όμως δεν μπορούσε να ξεκολλήσει.
Είχε μάθει πως το φέρετρο του πατέρα του δεν χώρεσε να περάσει από την πόρτα, τον βάλανε σπίτι από το παράθυρο, ένας άντρας βουνό, που τώρα τον ανέφεραν στη χάση και στη φέξη. Ο ίδιος ο γιος είχε θάψει σκέψεις και αναμνήσεις. Πώς αλλιώς; Θα έπρεπε να μετράει σφαλιάρες και φαρμακερές σιωπές, τα ωχ της απογοήτευσης, όπως τα έλεγε παραπονιάρικα ο δάσκαλος ι Παπαδοσηφάκης.
*-*-*-*
Παιδιά, μόνο μια φορά τα είχε πάει στη θάλασσα, στον Ήλιγγα, η πρώτη του βουτιά στα έντεκα, η μόνη οικογενειακή εκδρομή των παιδικών του χρόνων. Η μάνα είχε μπει ως το γόνατο. Τα τρία κορίτσια είχαν μουλιάσει.
Ο πατέρας δεν είχε βουτήξει, στιβάνια και κουμπούρια τα ήθελε πάνω του ανά πάσα στιγμή, γιος να σου πετύχει, έλεγε τότε στο παιδί, ούτε να τα λαδώσεις σωστά ούτε να τα γυαλίσεις πιάνουν τα ξερά σου. Ο Κυριάκος κοίταξε καλά τη φωτογραφία. Το στόμα μυδράλιο, τα μάτια οβίδες, τα χέρια χειροβομβίδες, ένα μπαζούκας ο πατέρας του. Έβαζε στα λόγια του και τα πρωινά ακόμη δυναμίτη και πετούσε ανάσκελα όλα τα αισθήματα. Κιμάς. Μεσημεράκι, απογεματάκι, τον ρωτούσανε οι διάφοροι διάφορα κι εκείνος πριν απαντήσει έπιανε πάνω από το σακάκι του το περίστροφο, περνούσε ένα χάδι και τις σφαίρες στην κωλότσεπη και κατόπι, εντάξει, κουβέντιαζε μια από τα ίδια, για κατσίκες, γυναίκες, φαγιά, κομματικά. Λόγια, μόνο λόγια, λέγανε κάνα δυο νταήδες πίσω από την πλάτη του.
Ο Κυριάκος Ρουσιάς έπιασε το αριστερό του στήθος, κίνηση που είχε κληρονομήσει από τη γιαγιά του. Άπλωσε τα δάχτυλα κι έφερε κύκλους την παλάμη στο δέρμα σ’ ένα αμήχανο μασάζ. Πονούσε. Σχεδόν σωματικά.




Το χρέος παλιώνει μα δε λιώνει

Ο Σήφης Ρουσιάς, αφού αθωώθηκε για το φόνο του άλλου Σήφη Ρουσιά, του ξαδέρφου του, πρόσεχε μην πάει από το χέρι του Μύρωνα, μικρού αδερφού του σκοτωμένου κουρέα, που πολλοί του βάζαν φυτιλιές, το χρέος παλιώνει μα δε λιώνει.
Από εφτά οχτώ χρόνων όλα τα ξαδέρφια ήξεραν καλό σημάδι, δασκαλεμένα από κοινού από τους πατεράδες τους πριν τον πόλεμο, τότε που ψηλός και κοντός δεν είχαν φανερές έριδες.
Ο Μύρων όμως, το 1953, λίγες μέρες μετά τη βάφτιση των δίδυμων αγοριών του, Κυριάκου και Ιωσήφ, καμιά πρωτοτυπία στα ονόματα, αρρώστησε και πέθανε αδιάγνωστος, τρέχα γύρευε από τι, στα Αγόρια, που είχε ανεβάσει τα ζώα για ξερό χορτάρι. Η Ρούλα του, η περίφημη ζαφειρομάτα, χήρα στα είκοσι τρία.
Ο άλλος πάλι, ο Σήφης, με δυο μικρές κόρες και δίχως γιο, στρίμωξε τη γυναίκα του Γαλατεία και την ξεβράκωσε μετά την πρώτη πανσέληνο, μια ολόκληρη νύχτα την είχε με τα πόδια ανοιχτά και τη μούλιαζε για να συλλάβει αγόρι και φαίνεται πως αυτή τη φορά το είχαν σίγουρο, γιατί όλο της μυρίζανε φαγιά της εγκύου, κρέας με μπάμιες και λαγός στιφάδο.
*-*-*-*-*
Η ζωή περνούσε με τα ίδια. Σπίτι, κοτέτσι, μαντρί και μελίσσι. Ήτανε φθινόπωρο πια, οι ομίχλες γλείφαν τα βουνά και οι σόμπες κάπνιζαν. Ο κοντός, ο πατέρας του νεκρού κουρέα, αποφυλακίστηκε εκείνη την εποχή, στις 7 Οκτωβρίου 1953. Πήγε στα μέρη του βαρύς, δεν έδινε το παρόν στο καφενείο, τον χάσανε. Μιλούσανε για την κοψιά του, αλλόκοτος, μουστάκι ξανθό, μαλλί ψαρό, φρύδι μαύρο, ο θεός της φυλακής είχε μπογιαντίσει το κεφάλι του με περισσεύματα.
Ο κοντός κόπρισε το χωράφι, έσπειρε βίκο και δυο κουκιά, επιδιόρθωσε το μπουρί της θερμάστρας και πήγε την Αθηνούλα στον γιατρό για τα γόνατά της, που είχαν γίνει τούμπανα.
Πέρασε έτσι ένας πολύ προσεχτικός μήνας, δεν υπήρξαν συναντήσεις με το πέρα σόι, δεν δόθηκε λαβή.
*-*-*-*-*
Ο άλλος Σήφης, στις 22 Νοεμβρίου, χαιρέτησε την εγκυμονούσα Γαλατεία και πήρε το Δ/Π «Κανάρης» για την Αθήνα, δουλειές, δηλαδή προμήθεια καινούργιου όπλου, το παλιό, από κείνα που είχαν αφήσει οι Εγγλέζοι μετά τον πόλεμο, πάθαινε αφλογιστία. Θα αγόραζε και σφαίρες, για να πανηγυρίσει τη γέννηση του περιπόθητου αρσενικού και για να του βρίσκονται. Κάπνιζε το τσιγάρο του στην τρίτη θέση, όταν είδε από μακριά τον θείο του να πατάει δαγκωνιές σ’ ένα κομμάτι γραβιέρα και να του ρίχνει πλάγιες ματιές, ματιές τσεκουριές.
Ο Σήφης σηκώθηκε, πάτησε κάτω τη γόπα, σπρώχνοντας τους στριμωγμένους ταξιδιώτες και ακολουθούμενος από τον μπάρμπα του, πέρασε τους δαιδαλώδεις διαδρόμους και τις κακοφωτισμένες σκάλες και βγήκε στο κατάστρωμα. Είχε εφτά μποφόρ και το Κρητικό πέλαγος ήταν αυστηρό με το καράβι. Έκανε ψόφο. Παντού πιτσιλισμένα. Γύρω ψυχή.
Το μπαμ δεν ακούστηκε, το ρούφηξε το κύμα και ο αέρας. Πεθαμένος και ζωντανός τη βγάλανε στο κατάστρωμα ως το χάραμα που πιάσανε Πειραιά και τους πήρε πρέφα ένας νεαρός του πληρώματος. Είχανε ξυλιάσει και οι δυο. Ο κοντός έκανε το σταυρό του, φίλησε το όπλο και το παρέδωσε στο παιδί, που φοβόταν να το πάρει, και του υπέδειξε να το ακουμπήσει κάτω, στα βρεμένα σανίδια του καταστρώματος.
........Ειδοποιήθηκε το Λιμενικό και τους μάζεψε, είναι ο πρώτος μου φόνος, όχι ο δεύτερος, είπε ο κοντός, ενώ ο αξιωματικός, τυλιγμένος σε κασκόλ, σα ντολμάς, έβηχε και έβριζε, γαμώ τον αντίθεό σας, κωλοκρητικοί, και δεν αντέχω να βλέπω από κοντά αληθινούς πεθαμένους.





Στα μέρη μας αγιάζουμε αλλιώς

Κύριε πρόεδρε, κύριοι δικασταί, κύριοι ένορκοι, η γιαγιά μου κατηγορήθηκε για εμπρησμό και φόνο εκ προμελέτης και αθωώθηκε, ο θείος μου δολοφονήθηκε, ο παππούς μου δολοφονήθηκε, ο αδερφός μου δολοφονήθηκε και εγώ είμαι στο εδώλιο για φόνο.
Δεν έχω ακόμη κλείσει τα είκοσι. Με τη γυναίκα μου κοιμήθηκα μία φορά. Ο θανών διάλεξε τη μέρα του γάμου μου και μ’ ένα μαχαίρι είκοσι πόντων έπιασε και λιάνισε τον Σήφη μας, το φυλαχτό της οικογένειάς μας. Κύριε πρόεδρε, γιατί να μαχαιρώσει όταν όλοι έχουμε μπιστόλια; Και γιατί τον Σήφη, που ήρθε στο χωριό να τραγουδήσει, κι όχι εμένα, που ήμουνα βοσκός, καθημερινά παρών και στο κάτω κάτω δίδυμος; Ο θανών ζήλεψε τη φωνή και τη δόξα του νεκρού αδερφού μου. Που είχε υπογράψει συμβόλαιο για εμφανίσεις στο Μαϊάμι, αγαπητός παντού. Που έβγαζε ασπροπρόσωπους τους δεύτερους Ρουσιάδες, εμάς.
Ο θάνατος έγινε στη μεγάλη πίστα, όπου λίγο πριν γλεντούσαμε και χορεύαμε, κάτω από τη λεύκα του καφενείου.
Όπως είπε στη γραπτή του κατάθεση στην αστυνομία, ο φίλος και προξενητής Ξυλάς, ο νεκρός βγήκε από το αγροτικό, περπάτησε ίσαμε τη λεύκα, κρύφτηκε και την κατάλληλη στιγμή έπεσε πάνω στο παιδί. Δεν ήτανε σωστός. Οπλοφορούσε ακόμη και τα Χριστούγεννα. Να τον δει η Παναγία να της κοπεί το γάλα, ν’ αφήσει νηστικό τον ίδιο τον Χριστό. Η μάνα του και η γυναίκα του του βάζανε λόγια, τον λέγανε χέστη, γινότανε παπόρι. Κάθε βδομάδα και καβγάς. Πότε γιατί από το αποθηκάκι της σταφίδας καποιανού τρέχανε ζουμιά και μάζευαν κουνούπια, πότε γιατί ξεχνούσε πού είχε βάλει τα σμιριδόπανα και νόμιζε πως του τα είχανε κλέψει.
Ήτανε τα παλιά αίματα στη μέση, αλλά ο δίδυμος αδερφός μου κι εγώ δεν πηγαίναμε γυρεύοντας. Ο Σήφης είχε φωνή, εγώ έναν καιρό πήγα μαθητευόμενος στα Χανιά σε στρωματέξ, αλλά σηκώθηκα κι έφυγα, γύρισα στο βουνό γιατί αγαπούσα τα πρόβατα. Η ζωή μου όλη ήταν το κοπάδι, ούτε εξήντα ζώα. Ποτέ μου να μη γίνω σαν τους κοκαλογλείφτες μεγιστάνες της μπριζόλας. Μόνο να ανηφορίζω στα Κρούσια, να πίνω από τα πηγάδια τους.
Παλιά ο θανών είχε το μοναχογιό του στο σχολειό μας. Σαν παιδιά, με τον Σήφη μας σημαδεύαμε όχι με το όπλο μα με το όργανό μας μια χελώνα στα τρία μέτρα και, μετά συγχωρήσεως, την κατουρούσαμε. Παραμονεύαμε μετά τον γιο του αλλουνού, που έβαζε το ίδιο σημάδι μα κατάβρεχε το παντελόνι του. Και όταν ψωμίζανε τα στάρια, τα κριθάρια και μαύριζε το γένι τους απάνω στο στάχυ, εκείνο αμολούσε την κατσίκα τους στον αγρό και τα γεννήματα πήγαιναν στράφι. Τα βλέπαμε, αλλά δε βγαίναμε να λέμε το παιδί βλάκα. Προσέχαμε.
Πρόπερσι ο θανών έδιωξε τον γιο του στην Αμερική, είχε πεθάνει και η μάνα του, που ήταν κακός άνθρωπος, όλους τους στόλιζε γομάρια, τομάρια, παλιοτόμαρα, πιστέψαμε ότι μπήκε τέλος στα αίμα. Ξεστελιώσαμε το τόμιγκαν και δυο ακόμη ντουφέκια, που ήταν τοποθετημένα από τη μέσα μεριά σε πόρτες, παράθυρα και ονταδάκια, από παλιά, από πάντα.
Όταν είδα τον Σήφη μας σφαγμένο, αδερφέ μου, αδερφέ μου, φώναζα. Φώναζα κι έφευγα. Κι άκουγα ως πέρα τη μάνα μου να λέει, που να τον βρούνε με τις μύγες τον κανάγια. Χίλια, δυο χιλιάδες μέτρα μακριά κι εγώ την άκουγα παρ’ όλο που η μάνα μου ώσπου πέθανε μιλούσε και μοιρολογούσε ψιθυριστά, άφωνος άνθρωπος.
Να τον πάρει ο Χάρος να μπω κι εγώ κουμπάρος, πήρα την απόφαση, τα λεφτά που είχαν μαζευτεί στο δίσκο του γάμου τα χάλασα να τον παρακολουθώ σε Χανιά και Σούδα, σε πλοίο και Πειραιά και Αθήνα, για μέρες, χαλυβδοσωλήνες Χαράκογλου, σκαλοτεχνικές, σούστες ο Μιχάλης, γαύρος-γαρίδες και σπληνάντερα, Κατράντζος-σπορ και ξενοδοχείο «Λαμία». Δεν είχε μαζί τους σκύλους του, που στο οροπέδιο τρέχανε πενήντα μέτρα μπροστά και γάβγιζαν τους υπόπτους. Έστρεφε πίσω, μα ο Θεός τον στράβωνε και δε με ξεχώριζε μες στους Αθηναίους.
Στην Ιωάννου Δροσοπούλου έγινε ένας κόσμιος φόνος. Και πήραν τέλος όλα για όλους. Για τον σκοτωμένο, για μένα, για τη γυναίκα του.
Μακάρι να μην τον είχα φάει. Αν ήταν ζωντανός και ο δίδυμος αδερφός μου, θα ζούσε τώρα και το θύμα μου. Αλλά μετά τη σφαγή του Σήφη δεν θα μπορούσα να σταθώ στο χωριό. Και οι ψυχές μας, του νεκρού Σήφη, η δική μου, της μάνας και της γιαγιάς δε θα βρίσκανε το δίκιο και το νόημά τους. Στα μέρη μας αγιάζουμε αλλιώς, κανείς δεν ξεφεύγει από το χρέος, ως και ο Θεός πάει πάσο.
.......Μόνο που το ψεύτικο σκηνικό ησυχίας που είχε στήσει ο θανών, να βάζει γραμμάτια για αγροτικό αμάξι και στο πανηγύρι του Αστράτηγου να ξαφρίζει τα κρέατα στο καζάνι και να καθαρίζει ο ίδιος τα κρεμμύδια για το στιφάδο, ξεγέλασε και τη γυναίκα μου και με παντρεύτηκε. Το μίσος του ήταν τόσο, που δε με άφησε να χαρώ ούτε ένα χρόνο, ούτε ένα μήνα. Έριξε το αστροπελέκι του τη νύχτα του γάμου. Και την έκανε στάχτη κι εκείνη. Αλλά οι έξυπνες γυναίκες δεν παίρνουνε άντρες από μπλεγμένα σόγια, γιατί όλα είναι μπαρούτι.